Land art and site specific sculpture - land art uses the environment and its scale as its material. Concrete art is expressed in material itself with which the artist introduces her non-representational objective. Public art can be viewed and accessed by observers.
click the images for next

sculpture by Lucien den Arend - HOME

cv | works | sculptures | site specific | environmental | land art | architectural | publications | exhibitions | symposia/lectures | cities | encounters | accounts

encounters

Henry Moore

Henry Moore and Lucien den Arend in front of Henry Moore's house in Forte Dei Marmi

Henry Moore en Lucien den Arend voor Moore's huis in Forte dei Marmi, Italë - foto Irina Moore


English   Nederlands    terug naar encounters

Mijn eerste ontmoeting met Henry Moore en zijn vrouw Irina was op een zondagmorgen, 23 augustus 1970 op een terras in Forte dei Marmi, Italië. Een jaar later, op 20 augustus 1971, zag ik beiden weer in hun huis aan de Via Civitali 198 van hetzelfde stadje. Na afloop heb ik die avond de volgende aantekeningen gemaakt:

Irina Moore liet mij binnen. Zij deelde mij mee dat Henry Moore aan de telefoon was. Het viel mij op dat zij niet over "mijn man" of iets dergelijks sprak, maar zijn volledige kunstenaar's naam gebruikte. Zij nodigde mij uit om in de woonkamer plaats te nemen. Ondertussen sprak hij met zijn secretaresse over een of andere verkoop. Hij merkte op "Het giet in Londen". Ik maakte een opmerking over een mooie vaas die ik had gezien bij Henraux in Querceta. (de firma Henraux is eigenaar van de Altissimo, de berg waar Michelangelo zijn marmer vandaan haalde. Zij doen handel met de hele wereld.) "Zij hebben deze vaas aan Mary gegeven." vertelde Irina. Mary is hun dochter. Moore wendde zich tot ons na afloop van zijn telefoongesprek. "Ik heb achter een onverwachte gast... Even kijken, hoe lang blijf je nog in Forte dei Marmi?" Ik vertelde dat ik zondag of maandag weer zou vertrekken. "Laten wij maar even kijken hoe lang het duurt. Mijn vrouw zal bij je blijven en je iets te drinken geven." Zij merkte op dat dit de warmste zomer was die ze ooit meegemaakt hadden in Forte dei Marmi. Ik ging met haar me naar de keuken en besloot om een soda te nemen. Zij deed er een schijfje citroen bij. "Hoe gaat het met je werk?" Vroeg zij. "Ik heb het aardig druk." "Prachtig." Zij stelde voor om naar de kamer te gaan en begon over iemand (ik kon er niet uit opmaken wie - misschien was het Mary) op het Edinburg festival. Ik vroeg hoe lang zij al in Italië waren. "Drie weken." Ik voelde mij niet zo op mijn gemak met die bezoeker in de achtertuin, en vroeg of ik haar soms van haar gast af hield. "Nee, maar kom, laten wij naar de tuin gaan; dan kunnen wij daar gaan zitten. "Hoe gaat het met uw vrouw. Ik vertelde haar dat het meisje die zij vorig jaar ontmoette niet mijn vrouw was en dat wij elkaar niet meer zagen. "Ach, misschien is het wel beter om iets ouder te zijn voordat men trouwt; men is dan meer zelfstandig... en toch is het misschien wel goed om jong te trouwen en aan elkaar gewend te raken. Ik weet het eigenlijk niet." Ik vertelde haar dat ik niet dacht dat het noodzakelijk is voor een partner van een kunstenaar om veel van kunst te weten. Zij leert aldoende. Ik stelde dat het volgens mij voor de hand lag dat de vrouw van een kunstenaar misschien eerder verwaarloosd zou kunnen worden. Aen fabrieksarbeider verlaat zijn werk aan het einde van de dag en gaat dan naar zijn vrouw thuis (ik zag de dingen toen kennelijk minder gecompliceerd). Intussen hadden wij plaats genomen aan een grote ronde, marmeren tafel in de tuin. Henry Moore was in bepreking aan een tweede tafel met zijn gast. Irina, die het niet zo met mij eens was met betrekking tot mijn gedachten over die fabrieksarbeider en zijn vrouw, zei "Nee, een kunstenaar werkt meestal thuis en een arbeidersvrouw zit de hele dag alleen thuis en moet dingen doen die zij niet leuk vindt. Wanneer dan haar man thuis komt ... Jij bent toch uit Holland? Wij zijn er dikwijls geweest, Rotterdam, Den Haag een keer, Arnhem." Ik vroeg over een wat verwaarloosd uitziende, golfplaten schuur achter in de tuin. "Het is de plek waar een vriend en schilder(Martini?) vroeger werkte. Wij kochten het huis van hem; het was toen alleen maar dit gedeelte." Zij wees het linker deel van het huis aan. "Wij hebben de rest, met alle aanpassingen, zelf gebouwd. Een vriendelijke dame, verderop, komt hier op een mooie winterse dag en doet alle ramen open om te luchten."

De telefoon ging. Irina en Henry Moore stonden allebei op; "Ik neem wel op." riep hij; maar zij was intussen al naar binnen. Op zijn blote voeten keerde hij weer terug naar zijn bezoeker. Even later kwam zij terug en terwijl zij de deur van het oude gedeelte van het huis opengooide, verzuchtte zij "even wat frisse lucht binnen laten" en vervolgde "waarschijnlijk verkeerd verbonden." "Hang maar op, hang op schat!" Hij leek gespannen en herstelde zich, "Ja, waarschijlijk een verkeerd nummer." Hij en San Lazarini (zo heette de gast geloof ik) stonden op en kwamen bij ons zitten. Henry Moore stelde hem aan mij voor. Hij was uitgever. Hij verontschuldigde zich en vertelde dat hij nu op de taxi wachtte; en dat zijn uitgeverij aan een omvanrijk boek over het werk van Henry Moore bezig was.

Toen Henry Moore terug kwam van het bellen naar de taxicentrale vertelde ik hem dat ik eerder die dag naar Henraux geweest was. In 1970 had Henry Moore my aangeraden om contact op te nemen met mijnheer Cidonio van Henraux om in een van hun beeldhouwateliers te mogen werken. Hij had mij gezegd dat ik kon komen wanneer ik wilde.. "Dat is mooi," zei Henry Moore "ik heb daar al (vijfentwintig?) jaren gewerkt. Je moet eerst zelf in steen gewerkt hebben voordat je het voor je kan laten doen. Dan is het goed." Ik vroeg of hij de stenen die hij aan de kust vond bewerkte zoals in het boek vermeld werd. In het boek van John Hedgecoe en Henry Moore had ik erover gelezen en wilde van hem weten wat hij van het werken in dit materiaal dacht. "Waar?" vroeg hij. Zijn vrouw antwoordde "Ja, in Dorset." "O ja, er waren goede vormen bij om mee te beginnen, en ik bewerkte ze om de vorm sterker te maken. Maar na zo'n drie maanden kwam er dan een soort schuim op vanwege het zout dat erin zat." "zoals op keldermuren?" zei ik. "Ja, en langzaam vielen ze uiteen. Een paar goede die ik in brons gegoten had, hebben het overleefd." De bel ging. De taxi was er en de uitgever nam afscheid van mij. De Moore's deden hem uitgeleide. Het was 19:05 uur. Ik verontschuldigde mij dat ik hun drukke programma wellicht verstoord had. "Nee het geeft niet: mijnheer San Lazarini heeft een week moeten wachten voordat hij hier een hotel kon krijgen." Ik had uit hun gesprek gehoord dat de Moore's en San Lazarini de volgende avond met Marino Marini gingen eten in de Paris Inn. Zo'n gegeven was voor een jong beginnend beeldhouwer als ik vanzelfsprekend een uiterst interessant gegeven. Marino Marini werkte ook in de omgeving van Forte dei Marmi. Het was, geloof ik, in Pietrasanta.

Ik vertelde dat ik enkele dagen eerder in Volterra geweest was. "Het is daar mooi." vertelde Henry Moore. "Waren wij daar dan?" vroeg Irina. "Nee, ik was er met Mary en een vriend van haar; de weg eromheen met dat prachtige uitzicht. Ik vroeg "Zag u die grote kiezels in de bergwand die voor de weg afgegraven was? Een prachtig reliëf" "Ja, zijn die niet prachtig?" Ik zei "Het was daar dat ik een trap op gegaan ben naar een plek bij een opgraving; daar nam ik foto's. Ik was ook in het museum an zag er de gebeeldhouwde deksels van de sarcofagen met de liggende echtparen erop. Er waren er zoveel dat men mij gemakkelijk er een had kunnen geven." Henry Moore glimlachte en vroeg of ik in Florence naar het Etruscenmuseum geweest was. "Je zou daar heen moeten." Ik vertelde hem dat ik lange Giacometti-achtige beeldjes gezien had. "Ja, daar had hij het idee van gekregen. Hij vertelde het zelf aan mij." verklaarde Henry Moore.

Henry Moore portret
potret foto Irina Moore - foto Lucien den Arend

De telefoon ging. "Dat zijn vrienden met wie wij gaan eten ..." Het was inmiddels 19:30 uur. "Heb je de Carlo Carra expositie in het centrum gezien?" vervolgde hij. Ik vertelde hem dat het een verademing was na al die artistiekerige producten op de kunstmarkt. "Maar mensen kopen het en vinden het mooi." zei Irina, "en dat is toch goed?" Ik vraag my nog steeds af hoe zij dat bedoeld kan hebben.

terracotta

lood

gips

gips

koper

Ik had voor mijn bezoek een doosje met kleine eigen beeldjes en modellen uit Holland meegenomen. Dus vroeg ik hem of ik hem mijn werk mocht laten zien. "Ja, dat is goed." zei hij en keek op zijn horloge. Ik had niet zo lang moeten wachten om het te vragen dacht ik, maar het was nu of volgend jaar pas weer. Ik aarzelde "of moet u gaan." "Nee het is goed, laat ze zien." Terwijl ik ze één voor één op tafel zette zei hij, terwijl hij ze een voor een oppakte, dat hij ze mocht en dat Discoid Form Juncture mooi zou zijn in marmer. Ik vroeg hem "Hoe zou de pijp (de bevestiging met de grondplaat) zich houden in het materiaal?" "Goed hoor, zij (Henraux) zijn goed in het oplossen van problemen, en je zou het eigenlijk dichter op de grond moeten plaatsen." Toen ik Discoid Form 3 uit pakte zei hij "O ja, die zou ook bijzonder goed in marmer zijn. En het looden Beach Forms, "Ja, de ruimte ertussen zou gevuld moeten zijn wanneer je het in één stuk zou willen houden." Hij herinnerde zich de schetsen die ik hem vorig jaar had laten zien. Hij zei, "Ja, ik heb ook in lood gegoten, maar het krast zo gemakkelijk." Ik toonde hem Reclining Form 3 en merkte op dat ik mij ook aan enkele liggende figuren gewaagd had. Hij zei "Die is ook erg mooi, zij zijn allemaal goed om in het groot uit te voeren." Hij speelde ermee in zijn handen en zette het in verschillende standen, legde het op zijn zij, en stelde "Zo vind ik het zelfs nog mooier. Zij zijn allemaal heel kernachtig." Ik vertelde hem dat ik zijn werk erg goed vind en dat ik zelf er op uit was om vormen te vereenvoudigen en ze tot de meest elementaire vorm terug te brengen. Hij antwoordde "Ja."

Irina kwam terug van haar telefoongesprek en wij spraken nog wat over het werken in verschillende materialen. Hij vond dat marmer toch wel enige aders moest hebben omdat het anders gewoon op gips zou lijken; "maar niet te veel, omdat het anders zo'n objet d'art zou worden zoals die vaas binnen of van die asbakken." Ik vroeg of zij ook die ene stand gezien hadden met die beelden met dat opdringerig materiaalgebruik. Dat vonden zij ook, "te veel aders."

Intussen  had ik mijn modellen weer ingepakt en in de doos gedaan en was uit mijn stoel opgestaan. Wij liepen naar binnen waar Henry Moore naar de bewuste vaas wees: "die hebben wij gekregen van Henraux." De vaas had een bolvorm; Henry Moore gaf hem een draai. Ik hield hem tegen toen hij dicht naar de rand van de tafel getold was. "Ja," zei Irina "Mary zou het heel erg vinden als hij viel." Henry Moore draaide hem terug naar zijn oude plek midden op de tafel.

Buiten aangekomen vroeg ik of ik een foto van hun mocht maken. "OK, zullen wij hier gaan staan, nee, even kijken, hier is het goed. Ik herhaalde dat ik beiden op de foto wilde hebben, "Mij niet." zei Irina, en uiteindelijk maakte zij een foto van Henry Moore en mij bij de ingang. Zij gaf mij de camera terug en ik maakte er een van Henry Moore alleen. Wij namen afscheid en Ik ging terug naar mijn hotel.

 
back to encounters
Queen Beatrix
Henry Moore Italy 1970
Henry Moore Italy 1971
Henry Moore Italy 3
Henry Moore England
Jorma Hautala - Kari Huhtamo - Matti Peltokangas
Christo and Jeanne Claude
Truus Schröder-Schräder
John (Jack) Wesley and Hannah Green
Donald Judd
Gerard Fieret


3D anaglyph photographs of my sculpture
works©author: Lucien den Arend
© 1998/2016 denarend.com Google
this site was developed by DutchDeltaDesign
Penttilä
Seppäläntie 860  51200 Kangasniemi Finland
telephone +358 (0)44 264 12 12
 vCard Lucien den Arend - Qr code
HOME
new on this site
vantablack
use my translucent backgrounds of different opacity and color